اسماعيل بن محمد مستملى بخارى
22
شرح التعرف لمذهب التصوف ( فارسى )
اساس قرار دهم . آن چنان كه در وصف آن در بالا گذشت ، با دريغ بسيار ، اين نسخهء كهن مضبوط نفيس ، تنها نيمى از كتاب را در بر گرفته است و به باب هفدهم : قولهم فى الملائكة و الرسل ، پايان مىپذيرد . نشان اين نسخه در بازنوشت شرح نسخه بدلها « ا » است . پس از رونويس كردن نسخهء اساس ، پايهء سنجيدن را بر نسخهء « قليچ على پاشا » گذاشتم كه مورخ جمادى الاولاى سال 714 ه است و بتصريح كاتب ربع آغازين كتاب است و 14 باب را فرامىگيرد . گفتنى است كه باب 14 در « قليچ على پاشا » همان باب هشتم نسخهء اساس ما است ، من به اين نابسامانى بابها در نسخهها اشاره كردهام . نشان نسخهء « قليچ على پاشا » « ق » است . در كار تصحيح و مقابله از نسخهء چاپى « كتاب التعرف » كلابادى به تصحيح و تحقيق دكتر عبد الحليم محمود و طه عبد الباقى ، كه در 1380 ه - 1960 م در قاهره به طبع رسيد و از سوى مؤسسهء نصر در تهران افست گرديد سود جستم . عبارتهاى كلابادى را در دو كمانك « » جاى دادم ، و نارساييها و كاستيهاى متن را از نسخههاى « قليچ على پاشا » و « يوسف آقا » و « خراجچى اوغلو » تدارك ديدم و در ميان دو قلاب [ ] جاى دادم . شرح دقيق اين گونهگونيهاى متن را ، به تأييدات او ، در پايان متن خواهم آورد . اميد بسيار دارم كه نارسايى اعرابگذارى عبارتهاى عربى متن را ، از آيات و احاديث و اخبار و اشعار ، كه در امكانات چاپخانه نبود ، با معنى كردن و توضيح دادن جبران كنم . متن كتاب را ، چنان كه در اصل به چهار بخش بود در چهار دفتر منتشر مىكنم ، و شرح نسخه بدلها و فهرستها و نكتههاى بازگفتنى را از تعليقات و توضيحات در دفتر پنجم مىآورم . * در فراهم آوردن دو دفتر حاضر از شرح تعرف ، كه اينك به دسترس خوانندگان گرامى و صاحبنظر است ، گذشته از تأييدات يزدانى ، از مهرورزيها و ياوريهاى عزيزانى برخوردارى يافتهام ، كه بىگمان بىراهنمائيهاى لطفآميز آنان ، حصول چنين دفترى آسان نمىنمود . سپاسگزار عنايتهاى بىدريغ ايشانم و به جاى خود نام و ياد عزيزشان را زيب اين كتاب خواهم ساخت . از كوششهاى كاركنان ارجمند حروفچينى پيشگام امتنان فراوان